Kilka absolutnie klasycznych pozycji i kilka wg mnie mniej znanych, nie mniej wartych uwagi. Niektóre nie są typowo psychologiczne, jednocześnie o sposobach myślenia mówią.
Dla zaczynających się interesować tematem rozwoju, świadomości czy psychologii.
„ABC Twoich Emocji” – Wirga, Maultsby, De Bernardi
Super pozycja w bardzo prosty i przystępny sposób tłumacząca mechanizmy rządzące emocjami. Masa narzędzi do samodzielnej pracy. Odpowiedzi na pytania jak przestać się martwić, jak działają przekonania, dlaczego nowe wydaje się dziwne i masa innych wskazówek jak zrozumieć siebie i innych. Wskazówki do zdrowego podejścia do wszelkich emocji, bo emocje wywołują nie fakty tylko nasza ich ocena… Kapitalna dla osób na początku drogi do nabywania świadomości. Tu rozwijam 10 zasad poprawy jakości życia pochodzące z Terapii Simontonowskiej, odłamu Racjonalej Terapii Zachowania, w nurcie której jest ta książka.
„Wywieranie wpływu na ludzi” – Robert Cialdini.
To pozycja, którą dałbym jako obowiązkową do matury... Po przeczytaniu niesamowicie zmienia się perspektywa… Na marketing, telewizję, mainstreamowe media, sprzedaż, politykę. Wiadomo jednak, że świadome społeczeństwo jest niewygodne… Autor demaskuje techniki manipulacji, które – jeśli ich nie znamy – dają wręcz 100% szans, że się na nie złapiemy. Techniki odwołujące się do głębokich mechanizmów, które bezwiednie nami sterują. Polecam sercem, rozumem, rękami i nogami. Niektóre z opisanych technik pokazuję na przykładzie marketingu i mody.
„Uwięzieni w słowach rodziców” – Agnieszka Kozak.
Kapitalna pozycja tłumacząca jak w dzieciństwie instalowano nam programy, a raczej wirusy, do głowy. Niewinne i niepozorne „dzieci i ryby głosu nie mają”, „chłopaki nie płaczą” czy „złość piękności szkodzi” potrafią zostawić bardzo głęboki ślad. Przysłowia potrafią być bardzo toksyczne i tu moja lista tych, które warto wymazać z życia.
Przekaz z pierwszych lat życia determinuje często jego resztę. Przeszłości nie zmienimy, jednak możemy zmienić to co w nas pod jej wpływem zostało i to rewelacyjnie tłumaczy autorka. Kilka słów o wracającej przeszłości.
Niedawno wyszła kolejna książka Agnieszki Kozak – „Uwięzieni we własnej głowie”. Gdybym miał polecać to wolę tę pierwszą. „Uwięzieni w słowach rodziców” jest napisana w nieco innej formule, bardziej analityczna i wg mnie wyjaśnia i tłumaczy więcej niż niedawno wydana. Jednocześnie najnowsza pozycja jest bogata w przykłady i historie osób, z którymi pracowała autorka.
„Porozumienie bez przemocy” – Marshall B. Rosenberg
Pozycja absolutnie niezwykła… Zawiera ogrom wskazówek jak porozumiewać się z innymi i ze sobą w przyjazny i zdrowy sposób. Lektura może bardzo mocno zmienić perspektywę, bo współczesna komunikacja jest często zaprzeczeniem tego, co autor sugeruje. Wszechobecna ocena, osądy, krytyka, brak wysłuchania i empatii to rzeczy, które poleca stopniowo zostawiać. Są one fundamentem kłótni i problemów w zrozumieniu się w rodzinie, pracy, gdziekolwiek. Sam „tylko” brak oceny diametralnie zmienia komunikację i jakość relacji. Strategie na rozwiązywanie konfliktów. Autor podaje przykłady kilkudziesięcioletnich zapiekłych sporów, które rozwiązywał podczas 20 minutowej rozmowy… Bardzo, bardzo polecam.
„Jak zdobyć przyjaciół i zjednać sobie ludzi” – Dale Carnegie.
Ten tytuł mnie osobiście od dawna odrzucał swoim banalnym brzmieniem… Książkę poleciła mi osoba, której zdanie cenię i dlatego zdecydowałem się sięgnąć. Okładka nie zachęcała, jednak treść jest absolutnie pierwszej klasy. Masa bardzo otwierających umysł historii przedsiębiorców i ich relacji. Nie tylko biznesowych. Radzenie sobie z konfliktami, negocjacje, podejście do sprzedaży i klientów. Pełna niezwykłej mądrości kieszonkowa książka do regularnego wracania.
Eric Berne – W co grają ludzie.
Wewnętrzne dziecko to pojęcie, które wyszło z psychologii i stało się dość powszechne. Mniej znane są „rodzic” i „dorosły”. Wewnętrzne dziecko reprezentuje kluczowe dla człowieka potrzeby, niekoniecznie związane z dziecięcym wiekiem. Z pierwszymi latami życia związane jest to, że te potrzeby były często niezaspokojone. Pewne braki w dzieciństwie i to jak byliśmy traktowani powodują określone sposoby myślenia. Powstaje system operacyjny, który z tylnego siedzenia determinuje sposób zachowania dorosłego.
Jeden z najciekawszych konceptów jaki znam, pokazujący, że naszych „ja” jest znacznie więcej niż jeden. Nieuświadomione schematy zachowania prowadzą do określonych zachowań i determinują relacje między ludźmi. Twórca Analizy Transakcyjnej nazywa je grami. To gry, których nie da się wygrać, a obie strony finalnie są przegrane. Prawdziwą wygraną jest tu po prostu wyjście w gry. Jeszcze lepszą pozycją w tym temacie jest wg mnie „Analiza Transakcyjna dzisiaj”, o której poniżej.
Maciej Wieczorek – „Nawyki 2.0”
Prosto, krótko i zwięźle o nawykach i sposobach ich zmiany. Autor studiował psychologię, jest przedsiębiorcą z 20-ma latami doświadczenia, z pasją uczy się języków, których zna chyba z 8… Do skuteczności na tych polach (jak i na każdych innych) prowadzą nawyki. Dlaczego niektóre tak trudno wdrożyć, dlaczego innych tak trudno się pozbyć? I oczywiście jak to robić. Na oko spora kniga, jednak rozmiar czcionki jest spory, a i w układzie tekstu mamy wiele “powietrza”, co jest celowym zabiegiem. Pozycja lekka i treściwa.
James Clear – „Atomowe nawyki”.
Atomowe czyli drobne. Małe kroki wielkie dystanse. Książek o nawykach jest masa, jednocześnie ta bardzo dobrze wskazuje konkretne strategie i przede wszystkim głębsze sposoby myślenia stojące za nawykami i ich zmianą. Dlaczego tak trudno rzucić palenie? Czemu postanowienia noworoczne pod koniec stycznia są już tylko teorią i wyrzutami sumienia? Odpowiedzi w tej książce i w materii planów noworocznych u mnie na blogu.
Dla chcących pogłębiać tematy.
„Język ciała”, „Głos ciała”, „Radość” – Alexander Lowen
Emocje pogrzebane żywcem nie umierają… To, co stłumione w dzieciństwie zostaje pod postacią napięć w ciele. Energia zostaje zatrzymana, gardło się zaciska, przepona napina. Bo „chłopaki nie płaczą”, na rodziców złościć się nie wolno i masa innych „powinności”. Płacz to kulturowo „oznaka słabości”, a tymczasem autor nazywa go umiejętnością. Bezcenną, której warto się nauczyć. Złość, wstyd, lęk, poczucie winy – blokują przed emocjami takimi jak radość, wdzięczność i spełnienie. Autor pokazuje jakie symptomy w ciele mogą oznaczać trudności z wypartymi emocjami.
„Język ciała” to książka o charakterach Lowenowskich i ten temat na pewno będę rozwijać. Ponownie o wpływie wczesnych lat życia, doświadczanych lub nie emocji i tym jak kodują się w ciele. Co z kolei determinuje wiele zachowań.
„Analiza Transakcyjna dzisiaj”
Dużo bardziej rozbudowana niż „W co grają ludzie”, jednocześnie przystępniejsza, bo mało operuje specjalistycznym żargonem. Doskonale tłumaczy podświadome programy postępowania, zwane tu skryptami. Jak bezwiednie nabyte w dzieciństwie schematy zachowania potrafią determinować życie. Uprzytamniając sobie ich istnienie i działanie możemy zamienić przekonanie „jestem nie OK” na „jestem OK”. Finalnie zrezygnować z tego, aby w dorosłym życiu oczekiwać aby inni zaspokoili potrzeby, których deficyty mieliśmy za młodu.
Moja wygrana, nie oznacza przegranej innych. Innych też często podświadomie uważamy, że „są nie OK”, jeśli do tego tak samo myślimy o samych sobie to prowadzi do wiecznej przegranej… Masa schematów zachowań wewnętrznego dziecka, dorosłego i rodzica. Jak nasza przeszłość odzywa się w teraźniejszości. Jak minione konflikty i zachowania można przenosić na innych aby trwać w pozycji dziecka… Poznając te programy myślenia aktualizujemy umysł i kończymy masę gier, w których tylko wstanie od stołu jest wygraną… Rewelacyjna pozycja.
„Pułapki myślenia” – Daniel Kahnemann.
Rozwinięcie i kolejny poziom „Wywierania wpływu na ludzi”. Błędy poznawcze, omylność intuicji, jak liczby mogą kłamać i słabe punkty statystyki. Jak podchodzimy do zysku, ryzyka i straty, oraz jak jest to wykorzystywane. Jak media podają liczby, jak układane są pytania w referendach, jak budowane są oferty ubezpieczycieli i podawane wyniki badań. Jak nieznacznie zmieniając środowisko można bardzo wpływać na zachowania. Kapitalna lektura z gatunku tych, po których nic już nie jest takie samo….
„Matka nieobecna emocjonalnie” – Jasmin Lee Cori.
W tytule matka, jednak odnieść można też do ojca. Dla osób, które z dzieciństwa wyszły z poczuciem, że rodzice nie dali im tego, czego potrzebowali. Miejscami trudna, bo mówiąca o niewygodnych rzeczach. Tłumaczy style przywiązania i jak reaguje dziecko na różne zachowania rodzica. Pokazuje konsekwencje deficytów emocjonalnych i sposoby jak radzić sobie z nimi radzić w dorosłym życiu bez oczekiwania tego od rodziców. „Zdradzony przez ojca” Wojciecha Eichelbergera jest tu uzupełnieniem. Mój wpis na temat relacji z matką.
„Psychogenealogia w praktyce”, „Tajemnice przodków” – Anne Ancelin Schutzenberger
O tym dlaczego i jak przeszłość wraca. Dziedziczenie pozagenetyczne. Wpływ stłumionych emocji i jak są przekazywane z pokolenia na pokolenie mimo, że o nich się nie mówi… Skrywane tajemnice nie giną. Poznanie historii rodzinnych pozwala zaprzestać ich powtarzania i uwolnić się od ogromnego ciężaru. Historia wypowiedziana to historia oddana. Nie znając historii jesteśmy skazani na jej powtarzanie…
Niezwykłe przykłady i historie pokazujące, że bywamy tak chorzy jak nasze sekrety… Żyjemy w kraju toczonym przez 2 wojny, setki lat niewoli, okupacji i komuny. Ma to ogromne znaczenie dla kolejnych pokoleń, choć trudne historie naszych bliskich nie były nam opowiedziane, my je w sobie niesiemy. Martyrologia, skupianie się na klęskach i cierpieniu, a przede wszystkim niezwykle silny lęk o bezpieczeństwo. Jak są nadal żywe widać w tym, jak łatwo nas zastraszyć w czym przodują media…
David Hawkins „Siła czy moc”
Dla mnie mocno ciężkawa w języku, jednocześnie fragment o poziomach świadomości i analiza poszczególnych emocji jest absolutnie bezcenny. Każda emocja ma swój poziom energetyczny. Wstyd, lęk, poczucie winy mają jej najmniej, stąd tak trudno działać ludziom, którzy je silnie czują. Bywa, że niezbędna jest pomoc. Będąc a znacznie wyżej na drabince złość ma już energii więcej i łatwiej podjąć działanie pod jej wpływem.
Neutralność, radość czy miłość to już ogrom energii. Aby wejść na wyższe poziomy potrzeba uwolnić niższe, które je blokują. Kapitalna analiza społeczeństw i ich zachowań. Jak dane emocje są wzbudzane widać świetnie na przykładzie instytucji religijnych, rządów i oczywiście mediów. Strach, lęk, niepewność. Kontrola poprzez siłę i przemoc, zamiast moc. Bardzo bardzo zmieniający spojrzenie fragment.
Podsumowanie
To krótki wybór książek jakie czytałem i do których nie raz wracam. Faworytów mam oczywiście więcej i chętnie o nich jeszcze napiszę. Będę też rozwijać tematy ze wspomnianych pozycji.
Add a Comment